Na een zeer emotioneel afscheid ;) hebben Klaas en Arend ons uitgezwaaid in Udon Thani in Thailand. Zij vliegen vanaf daar naar Phuket om nog van het strand te kunnen genieten en wij gaan met de bus naar Khon Kaen. In dit plaatsje is niets bijzonders te vinden maar het ligt op de route naar Bangkok en het scheelt ons de volgende dag weer een stuk reizen.
We lopen een rondje door de stad en zien een stuk training van de professionele voetbalclub van hier. Hoewel volgens de Lonely Planet er een paar restaurants in de buurt van het hotel moeten zijn vinden we weinig wat er open uitziet en dus belanden we in een lokaal tentje met een Thaise kaart. Dan maar rijst met groenten bestellen, altijd goed!
De volgende ochtend melden we ons bij het busstation en we krijgen tot onze verbazing een luxe bus! We zijn de enige toeristen en de 'stewardess'Â spreekt geen engels. Maar we krijgen wel een enorm lunchpakket en hebben stoelen die bijna helemaal plat kunnen en zelfs een massagesysteem hebben! Heerlijk bijgeslapen en genoten van de voorbij flitsende omgeving. Wat een verschil met Laos! De wegen zijn zeer goed dus de bussen rijden ook hard. Daarnaast is het echt veel rijker hier waardoor er veel auto's op de weg zijn.
Vlakbij Bangkok is het nog drukker en op het enorme busstation moeten we een aardig stuk lopen naar de stadsbussen. We weten welk nummer we moeten hebben maar waar we eruit moeten weten we niet. Met de plattegrond in de hand dus maar kijken of we straatnamen zien en er dan maar ergens uitgaan op goed geluk. Gelukkig zijn we redelijk in de buurt van ons hostel en we hebben gratis met de bus gereisd, goed begin dus! We slapen in een oud houten huis met hele dunne muren en met alleen een koude douche. Gelukkig is het hier 35 graden en is dit meer welkom dan een probleem.
Wat een stad Bangkok! Het heeft echt een bruisend backpackersgebiedje (waar wij gelukkig niet slapen), prachtige tempels en genoeg markten en malls om je helemaal arm te shoppen. Ook het eten vinden we weer heerlijk hier. Vooral de pad thai voor 1 euro van een straattentje bevalt ons goed. We laten hier ons innerlijk als uiterlijk goed verwennen en genieten van massages en een pedicure. Chris belandt nog met zijn voeten in een bak vol met vissen en Linda gaat nog naar de kapper.
Grappig is dat hier het verkeer redelijk dramatisch is. Je kan je dus beter per monorail door de lucht of per boot laten vervoeren. Dit laatste hebben we een paar keer gedaan en vooral de 'speedboot' in het kanaal is een hele belevenis. Het kanaal is zo vies dat het water gewoon zwart/donkerblauw is van de uitlaatgassen en enorm stinkt. De boten varen ook belachelijk hard en produceren zoveel herrie dat je met handgebaren moeten communiceren. Omdat niemand het vieze water in zijn gezicht wil krijgen, hebben ze een systeem gemaakt van touwen en zeil wat je zelf omhoog kan trekken. En dat in een kanaal waar alleen maar huizen en hutjes langs staan, die mensen moeten gillend gek worden... Maar het is wel spotgoedkoop en je komt heel snel op de plek van bestemming.
We lopen de eerste dag een heel stuk door de stad om via Chinatown de metro en monorail te pakken. De eindbestemming was de shopping mall om te lunchen en vooral rond te kijken. Wat een walhalla om te shoppen!! We houden het bij een magneetje (het enige souvenir wat wij kopen in elk land) en staan vol verbazing naar de Thaise jeugd buiten te kijken. Deze houden er namelijk van om zich in de meeste gekke outfits te verkleden en zich blijkbaar verzamelen buiten de mall om zich te laten fotograferen. Het kan niet gek genoeg met gekleurde pruiken en overdreven make-up. Grappig om te zien.
De volgende dag bezoeken we de tempel Wat Pho. Hier ligt een enorme gouden buddha met prachtige voetzolen die versierd zijn met parelstukjes. Het is een vrij groot complex en de diverse tempels en stupa's zijn een voor een prachtig bewerkt met kleurrijke en glimmende mozaiek. Alleen toeristen moeten entree betalen maar je krijgt wel gratis water en kan overal gratis bijvullen. Toch wel noodzakelijk in deze hitte.
Met de bus vinden we dankzij een vriendelijke studente het busstation om naar Kanchanaburi te gaan. Heerlijk rustig stadje welke beroemd is geworden door de Bridge on the river Kwai. We hebben geluk en zien net de trein over de brug rijden wanneer we in het museum staan. Je kan zelf gewoon te voet de brug verkennen. We vervolgen onze fietsroute buiten de stad en komen langs de 2e oorlogbegraafplaats waar ook vele Nederlanders liggen. Er zijn hier in WOII vele gevangenen van Japan ingezet om de treinrails te bouwen en door de embarmelijke omstandigheden hebben dit weinig overleefd. De begraafplaatsen (in de stad is er ook een) worden zeer goed onderhouden en naast elke steen staat een plant of boompje. Indrukwekkend.
Heerlijk om door de natuur te fietsen hier en het lokale leven te zien. Wel jammer dat het regenseizoen ook kan betekenen dat het de hele dag door af en toe regent! Is daardoor wel een stuk koeler waardoor de koude douche toch wel heel koud is... We slapen in een schattig houten hutje op het water met een balkonnetje. Hier eten we de 2e avond heerlijke sushi gescoord op de nachtmarkt voor een paar euro. Met goed gezelschap van een paar hele nieuwsgierige gecko's die blijkbaar chocolademelk ook lekker vinden.
Na een dagje luieren en Carcassonne spelen vanwege de regen vertrekken we naar Ayuthaya. Dit was vroeger de hoofdstad en is tegenwoordig een Unesco werelfergoed vanwege de vele tempels. Het stadje is helemaal omringd door water en wij vervoeren ons wederom per fiets om de tempels te kunnen bezichtigen. We merken toch wel dat we al veel tempels hebben gezien en we bezoeken maar enkel tempels waaronder de Wat Phra Si Sanphet. Deze maakt toch nog wel indruk. Binnen is een grote bronzen zittende buddha te zien en buiten staan 3 grote chedi's: grote klokvormige torens. Daaromheen zijn allemaal ruines waardoor je goed het gevoel krijgt hoe oud het is.
Het is niet dat we zo zeer last hebben van de regen tijdens het regenseizoen maar we besluiten om onze plannen iets om te gooien voornamelijk door de hoge temperaturen. We gaan het noorden en zuiden van Thailand later in het jaar bezoeken en vertrekken nu naar Cambodja. Vanaf daar vliegen we eind augustus naar Maleisie voor 4 weken om daarna Indonesie te bezoeken!
Na een korte relaxte vlucht (we zaten op rij 1 dus zelfs Klaas met zijn 2 mtr kon gelukkig zijn benen kwijt!) komen we aan op het super kleine vliegveld van Luang Prabang. We hebben er weer een mooi visum bij in ons paspoort dus het avontuur in Laos kan beginnen.
We zitten nog geen 2 minuten in de tuk-tuk om meteen de grote verschillen met Vietnam te zien. Wat een rust!! De mensen zijn zeer vriendelijk, er is amper verkeer op de weg en de stad is erg groen. Heerlijk om niet constant te worden nageroepen met taxi, tour, cigarette? We slapen weer met z'n 4en in 1 kamer dus het kampgevoel is nog steeds aanwezig.
Aangezien de enige ATM op het vliegveld buiten gebruik was pinnen we eerst maar een paar kippen om te kunnen lunchen. Is toch elke keer weer even wennen om de nieuwe valuta te moeten omrekenen. Gelukkig serveren ze in Laos ook heerlijke stokbroodjes. En daarbij zijn er genoeg straattentjes met de wereld aan verse sapjes, mmm! Savonds nemen we de variant met alcohol die ook erg in de smaak vallen.
Luang Prabang staat vooral bekend om de vele tempels en monniken. Je ziet dan ook veel vooral jonge monniken in hun oranje gewaad over straat lopen. Elke ochtend bij zonsopgang lopen ze door de hoofdstraat waarbij ze eten aangeboden krijgen van zowel de locals als toeristen. Het schijnt dat dit ondertussen geen serene heilige gebeurtenis meer is door de vele toeristen die enkel een mooie foto willen hebben en geen respect tonen voor de monniken. Mede hierdoor wint het uitslapen het van vroeg opstaan en hebben we dit niet met eigen ogen gezien.
De eerste dag hebben we door het stadje gelopen en genoten van de rust en de mooie omgeving. De volgende dag stond ons namelijk genoeg adrenaline te wachten. Met een bootje werden we naar de prachtige waterval Tad Sae gevaren. Deze is heel breed, heeft meerdere verdiepingen en stroomt door de bomen heen. Erg mooi. Wat nog leuker was is dat we op en olifant gezeten hebben! Met ze 2en in een bakje op de rug en dan hobbel de bobbel door de jungle. Met als toetje een stukje door het water langs de waterval. Hoewel het soms wat dubbel voelde om een olifant gevangen te zien en te weten dat zij iedere dag hetzelfde rondje moeten lopen, was het toch wel gaaf om te voelen hoe zo'n groot log beest beweegt. We hebben natuurlijk daarna nog wel een lekkere snack voor de olifant gekocht: bamboe. De gids van Chris en Linda is zelfs van de olifant afgesprongen om een hele fotorapportage te maken dus we hebben mooie foto's hiervan.
De olifanten was al een zeer leuke ervaring maar we hebben natuurlijk het beste voor het laatst bewaard. We gaan een kilometer hoog door de bomen afleggen per zipline! Wat ontzettend gaaf is dat en wat geeft dat een kick. Er gingen 2 gidsen mee en die hadden als snel genoeg door dat het ons niet gek genoeg kon. Dus alsof 300 mtr aan een kabeltje over het water suizen nog niet genoeg is, geeft de gids nog een extra slinger aan de kabel zodat we echt als Tarzan en Jane door de jungle vliegen. Af en toe moesten we naar een lager plateau abseilen waarbij de gids vooral Linda regelmatig een vrije val bezorgde (die kilo's durfde het iele mannetje natuurlijk wel aan!) zodat er soms wat gegil te horen was... We hebben echt veel verschillende ziplines gehad en de laatste ging over de waterval waar andere toeristen aan het zwemmen waren, heel gaaf gezicht.
Na de lunch hebben de heren zich nog als kleine kinderen vermaakt in het water door van de waterval af te springen en te zwemmen. Dit was echt een dag om niet snel te vergeten!
Het eten in Laos valt zeker goed in de smaak. Hoewel we ondertussen al 3 maanden op reis zijn komt de rijst ons nog steeds niet de neus uit. Heerlijk vinden we het! En ja Wim ook in Laos hebben ze Vietnamese loempia's... Hoewel de verse loempia's beter in de smaak vallen, net sushi.
De eerste avond eten we romantisch aan het water om na het diner uitgebreid over de enorme nachtmarkt te lopen zodat Klaas en Arend zich kunnen storten op de souvenirs. Soms is het best jammer dat we zolang onderweg zijn en weinig kunnen meeslepen, can't have it all! Prachtige schilderijen, sieraden en kleding is er te vinden. Aan het eind van de markt staan de beroemde saptentjes weer en komen we tot de ontdekking dat je voor 1 euro per bord ook van een buffet kunt eten. Dit doen we de 2e avond dan ook met genoegen. Heerlijke gerechtjes waarvan we soms echt niet weten wat we eten maar het smaakt goed!
Met enige spijt verlaten we de rust van Luang Prabang en vertrekken met een klein busje naar Vang Vieng. De wegen in Laos zijn erg basic, veel onverhard en als er asfalt ligt dan zijn er nog genoeg kuilen zodat we niet hard kunnen rijden. De omgeving maakt echt alles goed. Erg groen en kleine dorpjes met houten huisjes langs de kant van de weg. We zien ook snel dat Laos echt armer is dan Vietnam. Sommige kindjes dragen vieze kleren of hebben zelfs geeneens een broekje aan. En toch zijn ze zo vriendelijk, hier kunnen de Vietnamezen nog wat van leren.
Na de rust van Luang Prabang en de prachtige rit valt Vang Vieng nogal rauw op ons dak. Ja we wisten dat hier veel kroegjes waren en dat de meeste toeristen alleen maar komen om te tuben en te drinken maar dat het zo erg was. Onze eetlust verdwijnt meteen wanneer we een dronken toerist terug zien komen van het tuben die heerlijk over zijn nek gaat in de goot. In 2011 zijn 22 toeristen overleden tijdens het tuben ook doordat je naast genoeg alcohol hier ook alles in de 'happy'stijl kan bestellen: drankjes en zelfs pizza's met drugs. Wat een lol om dan met je dronken kop in een band op de rivier te drijven om vervolgens bij cafe's eruit te worden gevist voor nog meer drank. Mede door de onrustige buikjes (die sapjes waren toch misschien niet zo'n goed idee...) en het slechte weer besluiten we om het tuben over te slaan en vervroegd Vang Vieng te verlaten.
We verkennen nog wel de omgeving door naar een grot aan de andere kant van de rivier te lopen. Ook hier dachten we weer oh zal wel een grotje zijn maar deze was wederom erg groot en mooi. Op de terugweg zien we op onze kaart staan: runway (unused). Wat blijkt midden in het dorp ligt nog een oude landingsbaan van de Amerikanen waar geen nieuwe bestemming voor is bedacht. Heel gek gezicht.
Wat wel leuk is hier, is dat je overal restaurantjes hebt waar je op kussens kan chillen en de hele dag Friends of Family man kan kijken. Of savonds emmertjes cocktails kan drinken. We hebben een heerlijke mojito gedronken op Rita haar verjaardag!
Het ritje naar Vientiane was erg hobbelig en druk. Er moesten zelfs toeristen op plastic stoeltjes in het gangpad zitten omdat het overboekt was. Vientiane is een erg fijne stad. Heerlijk rustig en genoeg leuke restaurantjes. Ook grappig om Thailand aan de andere kant van de rivier te zien liggen.
We verkennen de stad op de fiets waardoor we genoeg kunnen zien. Onvoorstelbaar dat zo'n rustige stad de hoofdstad van een land is! We bezoeken het COPE centre waar slachtoffers van clusterbommen revalideren en protheses krijgen. Door giften en steun vanuit oa Amerika kunnen de slachtoffers toch een redelijk normaal leven leiden. Laos is erg gebombardeerd tijdens de oorlog en er liggen nog veel UXO's (unexploded objects) onder de grond. Een explosie hiervan kan leiden tot het verliezen van ledematen en ogen of zelfs dodelijk zijn. In 2008 zijn er bijvoorbeeld nog 5 kinderen overleden door 1 explosie. Er worden nog steeds mensen opgeleid om deze bommen op te ruimen. Helaas gebeurt dit niet altijd door experts omdat het oud ijzer veel geld oplevert op de markt en de locals het dus zelf proberen met een simpele metaaldetector.
De 2e dag gaan we met het openbaar vervoer naar het Buddha Park. Het laatste stuk van de weg was echt verschrikkelijk en dat terwijl we in een busje zaten waarvan het nog een wonder is dat het nog kon rijden. Het buddha park is een grote tuin met erg veel beelden waaronder 1 grote liggende buddha en een grote bol waar je in en op kon klimmen. Leuk om even te zien maar de rit met de locals in de bus was leuker!
En dan is het opeens de laatste avond met z'n 4en, tijd is voorbij gevlogen! We vertrekken de volgende dag gezamenlijk over de Friendship Bridge naar Thailand. De leeuwarders gaan nog even van de zon genieten in Phuket en wij gaan richting Bangkok.
Klaas en Arend, bedankt voor de gezelligheid!!
Omdat het plaatsen van de foto's nog steeds niet lukt op de site, hebben we foto's op Flickr (lindazei) geplaatst: www.flickr.com/photos/78694052@N03/
De foto's staan er in omgekeerde volgorde op (meest recente staan dus bovenaan) dus de volgorde is Laos, Vietnam en dan klein stukje China. We zullen er snel nog beschrijvingen bij maken!
Er staat ons een strak schema te wachten voor de komende 2 weken dus we gaan na een kort nachtje in Hanoi direct op pad met het bezoek uit NL.
Halong Bay staat als eerste op het programma. De rit naar de boot is weer een ervaring apart. Prachtige omgeving met mooie rijstvelden en een erg enthousiaste chauffeur die fantastische inhaalcapriolen uithaalt... Gelukkig komen we veilig aan en kunnen we direct aan boord om meteen te gaan lunchen. Ondertussen steken we van wal en we kunnen niet vaak zeggen dat we gegeten hebben in zo'n prachtige omgeving. Strak blauwe lucht en overal groene karstbergen, super!
Met een klein bootje varen we naar een kleinere baai om een grot te bezoeken. De eerste aanblik doet denken dat dit een grotje is maar zodra we naar de volgende ruimte lopen zien we hoe inmens groot deze grot is. We kunnen er echt honderden meters doorheen lopen, heel indrukwekkend. Na de grot gaan we even kajakken in hele vieze reddingsvesten. We zijn daarna dan ook blij dat we naar een strandje gaan om te zwemmen en vanaf de berg van het prachtige uitzicht te genieten.
Grappig is dat iedere boot/tour dezelfde planning aanhoudt dus het kleine strandje en de zee ligt echt vol met toeristen en dat waarschijnlijk iedere dag alleen tussen 4 en 6 savonds. Helaas kunnen we niet lang van het lauwe water genieten want er zitten kwallen waarvan Klaas er helaas 1 van wel heel dichtbij heeft meegemaakt.
Na een douche in onze hut kunnen we aanschuiven voor het diner. Wat een heerlijk eten serveren ze!! Verse vis, loempia's, gewokte groente, inktvis en als toetje zoete ananas. We drinken nog wat op het terras boven op de boot waar het uitzicht bestaat uit heel veel sterren en een paar andere verlichte boten. De volgende dag varen we via een andere route terug naar de haven waar we nog lunchen voordat we de bus weer ingaan. We weten in ieder geval dat we snel terug zullen zijn in Hanoi want we hebben weer dezelfde chauffeur!
In Hanoi dumpen we onze grote rugzakken bij de tourorganisatie want we vertrekken over een paar uur met de nachttrein naar Sapa. Leuk om te zien dat wij al behoorlijk gewend zijn aan het Aziatische straatleven en dat dit nog wel veel indruk maakt op de Friese heren. We drinken wat en eten weer heerlijke rijstgerechten met natuurlijk loempias vooraf.
Het ritje naar het treinstation is weer onvergetelijk doordat de chauffeur van mening is dat er rustig nog 3 toeristen in het busje passen terwijl wij al met onze knien in onze nek zitten. Een oude chagerijnige Australische man schreeuwt ook constant door het busje get organized! Een uitspraak die wij de komende dagen nog graag herhalen. Net zoals het door Vietnamezen veel gebruikte accuse me (wordt bedoeld: excuse me) als ze ons weer eens een veel te dure tour proberen aan te smeren. (Accuse me wanna book tour?)
We hebben een coupe voor onszelf voor de komende nacht. Helaas doet de airco niet helemaal zijn werk waardoor een Israelische man blijft roepen stop the train! I paid a lot of money for this, get me another room. Daarna hebben ze de airco zo hard aangezet dat we snachts echt het bed uit vriezen en we haast blij zijn dat we om half 5 mogen opstaan.
Na een douche en een ontbijtje gaan we met een kleine rugtas op pad. We krijgen een heel lief meisje mee als gids. Chu behoort tot de H'mong stam welke prachtige klederdracht dragen. Er wonen meerdere stammen rondom Sapa die uit elkaar te houden zijn door de verschillende klederdracht. Iedere groep toeristen wordt vergezeld door nog meer H'mong vrouwen en kinderen. Zij lopen helemaal mee tot de lunchstop waarbij ze natuurlijk geld proberen te verdienen door hun zilver en handgemaakte tasjes te verkopen.
Hoewel Sapa erg toeristisch is zijn we blij dat we geen andere Nederlanders in de groep hebben en genieten we enorm van de geweldige uitzichten. Na elk bochtje kun je wel weer een foto maken, zo mooi groen! Groene hoge bergen met rijstterassen en een rivier in het dal. Elk uitzicht lijkt wel weer op een ansichtkaart. Begin van de middag komen we al aan bij onze homestay waar we slapen vannacht. We lopen direct door naar de rivier om even af te koelen, heerlijk! Savonds krijgen we weer fantastisch eten voorgeschoteld. En dat uit een heel simpel klein keukentje waar nog op hout wordt gestookt. De heren zijn blij dat er veel dames aanwezig zijn in de groep waardoor er genoeg eten overblijft...
We slapen met alle toeristen op de zolder waar matrassen met klamboes liggen. Het schoolkampgevoel is dan ook erg hoog zeker wanneer het begint te onweren. De volgende dag begint met een heerlijk ontbijt: pannenkoeken! Dat het vannacht flink geregend heeft komen we snel achter. De paden zijn glad en vooral erg modderig. Vanuit de homestay zijn er meteen weer vrouwtjes in klederdracht aangesloten om mee te lopen. Zij lopen op laarzen en slippertjes alsof er niets aan de hand is terwijl wij echt moeten opletten dat we niet midden in de bagger vallen. Erg grappig om te zien dat Klaas hulp krijgt van een vrouwtje die maar tot zijn middel komt!
We vinden het heerlijk om door de smalle bamboepaadjes te baggeren om uiteindelijk bij een hele steile waterval te komen. Eigenlijk hadden we nog wel veel langer willen wandelen om van de mooie natuur te kunnen genieten. Bij de lunch maakt Linda vriendinnetjes met een klein meisje door eindelijk haar vilten figuurtjes kwijt te kunnen (die slepen we al vanaf NL mee!). Heel lief om te zien en hoe blij kun je iemand maken met zoiets simpels.
De douche in het hotel is zeer welkom en we voelen ons daarna herboren. We hebben weinig puf om nog door Sapa heen te lopen dus we spelen spelletjes, lezen wat en de heren kunnen weer uitgebreid toegeven aan hun internetverslaving... Klaas en Arend slapen in een mooie kamer met prachtig uitzicht op het dal. Ook savonds tijdens het onweren is dit een mooi gezicht.
De volgende dag staat ons nog maar een korte wandeling naar Cat Cat te wachten. Stelt eigenlijk niet zoveel voor omdat we al verwend zijn met de uitzichten van de 2 dagen ervoor. Beneden is nog een waterval en daarna klimmen we weer omhoog naar het hotel. Na een vroeg diner vertrekt de bus alweer naar het station voor de nachttrein.
We komen om 5 uur smorgens aan in Hanoi. Heel vreemd om te zien dat zo'n stad snachts helemaal uitgestorven is. In de regen zoeken Chris en Arend naar een hotel die sowieso open is en nog kamers heeft. Uiteindelijk vinden we een ruime kamer waar we met ze 4en kunnen slapen. Na een kleine powernap ontbijten we in de stad en gaan we in de regen de stad verkennen. We blijken supergeluk te hebben gehad met het weer tijdens Halong Bay en Sapa want het hele noorden heeft nu flink last van de typhoon Vincent.
We bezoeken de tempel in het Hoa Kiem meer en lopen daarna om het meer heen. Lunchen doen we weer in het kleine noodle restaurantje waar Chris en Linda al 2 keer hebben gegeten. Gelukkig vindt Leeuwarden het ook erg lekker! Daarna lopen we door de kleine straatjes in de Old Quarter naar de markt om souvenirs te shoppen. Chris kan weer helemaal los met het afdingen! Daarna drinken we nog wat bij de oude stadspoort en bezoeken Klaas en Arend het gevangenis museum waar wij al geweest zijn.
En dan zit Vietnam erop! We vliegen namelijk de volgende ochtend alweer naar Laos, naar Luang Prabang. We kunnen stiekem niet wachten om weer een nieuw land te bezoeken!!Â
De rit naar Hue was kort maar de Vietnameze krijgen het toch voor elkaar om er een hele rit van te maken. We stoppen bij een aantal toeristische attracties waar we weinig aandacht voor hebben.
Hue is een vrij grote stad wat opgedeeld wordt door de rivier The perfume river. Het is hier weer verschrikkelijk heet met een erg hoge luchtvochtigheid waardoor we weinig zin hebben in hele actieve dingen. De stad heeft 1 grote bezienswaardigheid: de citadel. Dit wordt ook wel de Vietnameze verboden stad genoemd maar die titel verdient het zeker niet. Ja je kan je voorstellen dat dit vroeger enorm is geweest en mooi maar ze mogen nu wel flink gaan investeren in een opknapbeurt. Er staan bijna geen borden met Engelse toelichting, de verf is afgebladderd en er zijn soms geen paden waardoor je gewoon over de restanten van gebouwen loopt. Misschien zijn we ook wel gewoon verwend met de mooie dingen die we tot nu toe al gezien hebben!
We boeken een tour om een aantal bezienswaardigheden rondom de stad te bezichtigen. Eerst varen we met de boot naar een oud Vietnamees huis waar we een kleine geschiedenisles krijgen. De huizen zijn gebouwd met de ingang naar het zuiden voor geluk en hebben vaak een vijver voor de deur om de slechte geesten af te schrikken. Daarna bezoeken we een pagoda en een tempeltje. Na de lunch op de boot bezoeken we de hoogtepunten van deze trip: de Ming Mang tombe en de Kai Dinh tombe. De eerste is groot en heeft meerdere mooie gebouwen. De laatste wordt terecht door onze gids de awesome tombe genoemd. Veel toeristen vergelijken de stijl met Gaudi, de buitenkant is al druk met tierelantijntjes maar de binnenkant slaat echt alles. Overal kleurrijke mozaiek, heel mooi.
Van Hue naar Ninh Binh staat ons weer een lekker ritje in de nachtbus te wachten. Dit keer leek het goed te gaan: we hadden extreem veel beenruimte en er lagen geen Vietnamezen op matjes op de grond. Maar helaas was de weg zo slecht dat we weining nachtrust hebben gehad. Gelukkig maakte de bestemming veel goed! In het plaatsje waren bijna geen toeristen (behalve in ons hotel daar hadden blijkbaar alle Nederlanders zich verzameld...) en de omgeving met groene karstbergen en kleine watertjes is echt prachtig. Veel toeristen maken hier een dagtrip van vanuit Hanoi. We fietsen de eerste dag rond op zoek naar een boottochtje. Die vinden we door de geweldig op schaal getekende kaart van het hotel en de ontbrekende bordjes niet. Wel bezoeken we de Mui cave wat uiteindelijk geen grot bleek te zijn maar een prachtig uitzichtpunt bovenop een berg. Het korte tochtje naar boven was wel erg zwaar doordat het zo heet is hier.
De volgende dag besluiten we om met de scooter naar de minst toeristische boottocht te rijden. Op een gammel bootje zijn we 1,5 uur geroeid door een oude vrouwtje langs de prachtige karstbergen. We gaan zelfs een klein stukje een grot in en komen onderweg slechts 2 bootjes tegen en geen enkele verkoper! Af en toe hoor je een harde knal van het dynamiet waarmee ze de bergen opblazen voor de productie van cement. Er staan grote fabrieken in de omgevinge en sommige plaatsjes zijn helemaal bedolven onder het witte stof.
Terug rijden we via kleine dorpjes en smalle weggetjes langs de riviertjes en rijstvelden. Echt in de middle of nowhere moeten we plots tol betalen bij een poortje waar 7 mannetjes in uniform zitten te kaarten. Daarna drinken we een koud colaatje langs de kant van de weg waarbij onze medegasten zeer onder de indruk zijn van Chris zijn arm- en beenharen. We weten zeker dat we in dit gehucht het gesprek van de dag waren!
Met een lokaal busje vertrekken we smorgens naar Hanoi. Bij aankomst op het busstation buiten de stad zien de taxichauffeurs helaas snel genoeg dat er toeristen in het busje zitten. Er komen echt 12 mannen op ons af die allemaal taxi taxi schreeuwen en zelfs aan je gaan zitten. En daar worden wij niet echt vrolijk van. Helaas worden wij van meer dingen in Hanoi niet heel vrolijk. De verkopers op straat zijn een stuk agressiever en irritanter. Gesprek tussen Linda en een straatverkoper: hij: wanna buy Zippo? No. Why not? Because I don't smoke. Good for you (en daarna bleef hij haar heel lang aankijken). Linda: are you finished now? Daarna heeft deze jongeman de dagen erna vrij weinig meer tegen ons gezegd...
We vinden een goedkoop hostel met 2 enorme 2 persoonsbedden. Voordeel is dat we ontbijt krijgen en dat we een lekker eettentje om de hoek hebben. Nadeel is dat de 2 'managers' constant vragen of we een tour willen boeken, de stroom meerdere malen per dag uitvalt en we een muis in onze kamer hebben.
We bezoeken het prison museum wat veel aandacht schenkt aan de rol van de vrouwen in de oorlog. De oude cellen met beensloten zijn intact gelaten net zoals de guillotine. Indrukwekkend! Ook brengen we natuurlijk een bezoek aan ome Ho Chi Minh. Eerst moeten we al een kilometer omlopen voordat we bij de ingang zijn. Daarna moeten we in de file (en pas op als je uit de rij stapt, vinden ze niet leuk...) naar het echte mausoleum lopen. Ook hier geldt net zoals bij Lenin dat we snel moeten doorlopen van de bewakers. Drie maanden per jaar wordt het lichaam naar Moskou voor onderhoud overgevlogen. Buiten het mausoleum weigeren we om een ticket te kopen voor het oude huis van ome Ho aangezien de Vietnamezen dit ook niet hoeven te betalen. Daarna mogen we opeens niet meer omdraaien om naar het museum te gaan en moeten we echt kilometers om het complex omlopen om bij de ingang te komen. Aangezien het complex elke dag maar van 8 uur tot 11/12 uur open is kunnen we het museum niet meer bezoeken.
Daarna lopen we terug naar het meer en zoeken we de koelte van de airco op in het beroemde Waterpuppet theater. Grappig om te zien dat de zaal haast verlicht is tijdens de voorstelling door alle Chinezen die alles filmen en fotograferen. Erg grappig en ook bijzonder om te zien hoe ze de poppen over het water bewegen.
Chris loopt er weer volgens de laatste Vietnameze haarmode bij dus we zijn klaar voor het bezoek uit Nederland. We kunnen Klaas en Arend van het vliegveld halen! Onze gezamenlijke avonturen volgen snel...
Ons reistempo ligt aanzienlijk lager dan in China en dus zijn er minder updates dan jullie gewend zijn van ons. Reden waarom we het rustig aan doen is dat het toch wel heel erg warm is hier en dat we ons aan het opladen zijn voor het bezoek uit Nederland.Â
Na de hitte van het strand zijn we blij om in het koele Dalat te arriveren. De rit hierheen was erg mooi, koffieplantages, kleine houten huisjes en pachtige uitzichten met bergen en groene bossen. Dalat ligt aan een meer op 1500 mtr hoogte en het regent hier vaak waardoor het ook zo groen is. Wat erg grappig is om te zien is dat de Vietnamezen die hier op vakantie zijn (en dat zijn er genoeg) het nogal koud vinden. Het is 20 graden overdag en snachts wordt het inderdaad koel. Maar niet zo koud dat je een muts, een dikke trui of zelfs oorwarmers en handschoenen aan moet! Hilarisch...
We huren een scooter om zelf de omgeving te ontdekken. We zien een kleine waterval waar je met een rodelbaantje naartoe kan. Dit vinden wij leuk maar alleen als het hard gaat en daar denken de Vietnamezen helaas anders over. We staan zelfs een paar keer stil in de file... Daarna rijden we door via dennenbossen en bochtige weggetjes naar het Crazy House. De vrouw achter dit ontwerp heeft zich laten inspireren door Gaudi maar het komt meer over als een combinatie van de Efteling, het sprookjesbos en Disneyland over. Je kan overnachten hier in kamers met thema's als de arend, de spin en de beer. Grappig om te zien en om met kronkelpaadjes en trappetjes over en door het huis te klimmen. Ze zijn nog steeds aan het bouwen dus over een paar jaar ziet het er vast nog gekker uit.
Hierna bezoeken we het Zomerpaleis van de laatste emporer Bao Dai uit 1933. Vrijwel alles is nog in de oude staat gelaten inclusief een kantoor en de ingerichte slaapkamers. Wat toch wel jammer is aan Vietnam is dat alles in het teken van toeristen staat. Bij zo'n zomerpaleis staat de hele tuin vol met eettentjes, cowboys en paarden, oude auto's en mannen verkleedt als indianen om mee op de foto te gaan. Toch een beetje jammer.
De 2e dag zijn we rondom het meer gelopen en hebben we vlakbij de enorme markt vegetarisch gelunched. Eten is hier nog steeds lekker! Zeker de vegetarische gerechten zijn altijd erg goed. Ook hebben we hier weer een bakkertje gevonden met heerlijke broodjes en koekjes. Ontbijt bestaat nog steeds uit baguette met kaas, dat verveelt niet zo snel!
Na Dalat zijn we wederom in een beach town: Nha Trang. We vinden een goedkope kamer met balkon waar we goed kunnen ontbijten en savonds spelletjes kunnen spelen. Tip voor iedereen die van kaartspelletjes houdt, Take 5 is echt een aanrader. We vinden dit plaatsje erg leuk. Het strand is veel mooier dan bij Mui Ne en de restaurantjes bieden heerlijk eten aan. Tegenover ons hostel heeft een hele lieve vrouw een broodjeskar op straat waar we elke dag ontbijt (baguette met kaas, komkommer, tomaat) en lunch (vegetarische baguette met van alles erop) voor 40 cent per broodje kopen.
We liggen hier weer veel aan het strand aangezien het erg warm is (het zeewater is gewoon lauw!). Toch wandelen we naar het oceanografisch instituut waar we zeker geen spijt van hebben. Prachtige vissen, haaien en koraal om te zien. Hopelijk zien we dit nog een keer in het 'echt' met snorkelen en duiken!
Aan de andere kant van de stad bevindt zich een pagoda met een groot wit beeld bovenop een berg. Die zie je al van ver maar naar de pagoda moesten we toch even zoeken. Achter de pagoda is ook nog een enorme liggende buddha te bezichtigen, deze is haast nog mooier dan het beeld bovenop de berg.
Na weer een aantal dagen gerelaxed te hebben vertrekken we naar de volgende bestemming Hoi An. Ook deze stad heeft binnen 5 km weer een prachtig strand, wat vervelend toch weer... Maar waar Hoi An echt beroemd om is zijn de tailors. Er zijn meer dan 200 tailors die zich ook nog eens hebben verzameld in een paar straten. Heel grappig om te zien dat de meeste zaken toch wel dezelfde voorbeeldkleding aanbieden met enorme prijsverschillen. Allemaal onder het motto: same same but different. Een variant hierop is same same but better. Ook heb je een eethuisje dat same same but not different heet.Onderhandelen is hier zeker nodig. Na een klein marktonderzoekje vinden we Mr. Xe die en een redelijke prijs biedt en professioneel overkomt. We bestellen 3 pakken en 2 winterjassen (die we gelukkig nog heeel lang niet aan hoeven). Binnen 24 uur kunnen we al voor het eerst passen en Mr. Xe is niet zomaar tevreden. Hij is echt heel kritisch en we moeten ook meelopen naar de sweat shop waar de kleding gemaakt wordt om zijn oom op de foutjes te wijzen. De volgende dag kunnen we de kleding nogmaals passen en meenemen, echt zo leuk om te doen!
Gelukkig ging het versturen op het postkantoor ook erg soepel. Na een aantal horrorverhalen te hebben gelezen op het internet over douanegeld en enorme formulieren te moeten invullen dachten we dat dit wel een lastig kon worden namelijk. Als het goed is komt het pakket over 3 maanden aan in NL en dan maar hopen dat de kleding er goed uitkomt...
We zijn 2 dagen met de scooter op pad geweest waarbij we een mooi rustig strandje hebben ontdekt. Uiteraard zijn hier nog wel restaurantjes te vinden waar je gratis op hun strandbedjes mag liggen als je bij ze luncht. Het zand is zo heet dat je of heel hard moet rennen of je slippers aan moet naar de zee. Het water is zo ongelovelijk helder, echt prachtig.
De andere dagen zijn we op het fietsje naar het strand dichterbij geweest. Hier zijn veel meer restaurants en dat betekent dat iedere propper zijn uiterste best doet om de nieuwe toeristen op zijn of haar strandbedjes te krijgen. Uiteraard onderhandelt Chris hier ook over... De tandenloze vrouwtjes komen af en aan met hun souvenirs en lekkernijen. Hier wordt je wel een beetje moe van eerlijk gezegd, het zijn er ook zoveel!
Aangezien we na Hoi An waarschijnlijk voor langere tijd geen strand zien genieten we optimaal van het heerlijke water en kunnen we volledig uitgerust verder naar Hue.  Â
We zijn nog geen uur in een nieuw land en meteen merken we de verschillen met China en zijn we voor het eerst opgelicht door een taxichauffeur... Aangezien we pas s'avonds geland zijn in Ho Chi Minh hadden we geen mogelijkheid om met het openbaar vervoer naar ons hostel te reizen. We waren er ondanks de enorme stad vrij snel en konden dus evengoed lekker op tijd slapen. We merken echt dat reizen per vliegtuig zoveel vermoeiender is dan per trein of bus en we zijn dan ook erg gaar.
De eerste 3 dagen brengen we in de stad door. In een land als Vietnam kan je niet om de geschiedenis heen. Gek om te bedenken dat relatief kort geleden hier zoveel ellende is geweest. Het Renmants War Museum is dan ook erg indrukwekkend. Zeker omdat het een grote collectie foto's bevat van journalisten die de oorlog niet hebben overleefd. De beroemste foto hieruit is zeker de foto van Kim Phuc, het huilende meisje wat net getroffen is door napalm. We hebben op straat het boek The girl in the picture gekocht wat het levensverhaal van Kim verteld, erg indrukwekkend.
Dat de Amerikanen veel chemische wapens hebben gebruikt in deze oorlog is op straat nog goed zichtbaar. We zien regelmatig mensen met te korte of geen ledematen waarbij je je afvraagt of Amerika zich nog verantwoordelijk voelt hiervoor. Vaak zijn ze aan het bedelen of verkopen ze handgeschilderde tekeningen omdat ze anders geen inkomen hebben.Â
We hebben ook met een tourtje een bezoek gebracht aan de Vietcongtunnels. Het enige waardoor dit tripje nog wel aardig was, was omdat we een zeer grappige gids mee hadden. Slim Jim die ervan hield om alle feitjes minstens 3 keer te herhalen en ieder verhaal eindigde met thank you, thank you very much. Voor de rest was het zeer toeristisch opgesteld, erg druk en vonden we het slecht opgezet. De tunnel van 300 meter die je kan doorkruipen is speciaal voor toeristen gebouwd en is 2 keer zo groot als de originele tunnels. Onvoorstelbaar klein moet dat geweest zijn. De meeste toeristen leven zich na de tunnels nog even uit op de schietbaan waar je nog met Kalashnikovs en M16's kon schieten. Dit hebben wij maar overgeslagen na alle ellende gezien te hebben wat mede veroorzaakt is door deze wapens.
Na genoeg geschiedenis te hebben gezien en ervaren gaan we voor een nachtje de natuur in. We bezoeken de Mekong Delta waar we met bootjes kleine eilandjes bezoeken en de lokale lekkernijen mogen proeven. De honing, kokossnoepjes en rijstnoodles zijn inderdaad lekker maar de flesjes wijn met slangen en schorpioenen zien er iets minder smakelijk uit. We zien ook de kleine fabriekjes waar de lekkernijen geproduceerd worden, erg veel handwerk! Smiddags lunchen we simpel met rijst en kip en Chris krijgt de mogelijkheid om een stukje slang te proeven. Zoals veel gekke dingen smaakt dit net als kip alleen is het wat zoeter en zit er 'iets' minder vlees aan...
Savonds verblijven we in een homestay wat echt geweldig was. We kregen weer heerlijk te eten en hebben zelf onze gefrituurde en verse loempia's (spring rolls) hebben gemaakt. In een verse loempia kon je heerlijke vis, komkommer, tomaat, sla, munt en rijstnoodles rollen, mmm! We sliepen in een schattig houten huisje aan het water waar gelukkig ook een klamboe hing. Linda heeft namelijk al genoeg 'souvenirs' op haar lichaam vanuit China...
De 2e dag zijn we zeer vroeg opgestaan (dat doen ze hier trouwens allemaal, wordt ook erg vroeg licht) om mee te gaan met de zoon van de familie naar de lokale markt. Een gammel bootje waar we in staan met ze 4en dient als pontje om naar de overkant te komen. Marktjes bezoeken blijft erg leuk vooral omdat je steeds weer nieuwe vreemde dingen ziet. Hier kon je bijvoorbeeld de eenden zo meenemen, ze zaten namelijk al in zakjes en alleen hun kop tot aan de vleugels stak eruit. We hebben alleen wat mangostines gekocht, een vrucht wat eruit ziet als een zwarte tomaat. Het heeft een redelijk harde schil die je openknijpt en binnenin zitten witte partjes die heerlijk zoet smaken. Het schijnt dat dit heel erg gezond is!
Na de lokale markt bezoeken we de floating market met de boot. Wat grappig om te zien! Ieder bootje heeft een stok met bovenin de producten geknoopt wat ze verkopen: ananassen, watermeloenen, aardappels, knoflook en nog veel meer groenten en fruit. Sommige kleine bootjes, welke vaak drankjes en bananen verkopen, komen langs de toeristenboten gevaren en haken even aan (letterlijk) om hun spulletjes te verkopen. Wij zijn zelf met de boot aangehaakt bij een ananassenboot. Voor je neus worden die met een groot kapmes gesneden zodat je ze daarna als een lolly kan opeten, heerlijk zoet!
Als laatste stop bezoeken we een rijstfabriek. Interessant om te zien dat alle afvalstoffen ook weer gebruikt worden voor bijvoorbeeld veevoer. Daarna hebben we een lange busrit terug naar Ho Chi Minh maar dit tripje hadden we echt niet willen missen!
In de stad verblijven we wederom in het backpackersgebied waar genoeg restaurantjes en barretjes zijn. Het eten vinden we hier heerlijk en goedkoop. De keuken is over het algemeen wat minder pittig en meer zoet wat wij erg lekker vinden. Wat ons ook ontzettend bevalt zijn de heerlijk belegde baguettes die je voor 35 eurocent op straat kan kopen. Een overblijfsel van de koloniale periode onder de fransen. We drinken ook onze eerste mojito (1 euro!) want het straatleven is hier savonds erg leuk om te zien.
Eigenlijk hadden we niet verwacht in Vietnam al aan het strand te liggen dus Mui Ne was een aangename verassing. Het strand was niet supermooi maar we waren de eerste dag al zo verbrand dat we de dagen daarna luierend met een boekje op een strandbedje bij het hostel hebben doorgebracht. Het kleine zwembadje zorgde voor de nodige afkoeling en er stond een heerlijk briesje. Nou zeg maar rustig bries want elke middag krioelde het van de kitesurfers op de zee! Dit terwijl de lucht smorgens juist gevuld was met reusachtige libellen.
We hebben al regelmatig geprobeerd foto's op de site te zetten maar dit lukt helaas niet. We hebben wat problemen met de geheugenkaarten zodat het uploadprogramma de foto's niet meer herkend... Gelukkig staan de foto's er nog wel op dus we proberen snel iets anders om foto's te kunnen delen.Â
Wat vliegt de tijd toch voorbij, China zit er alweer op en op het moment van schrijven zitten we op het vliegveld van Singapore (op het moment van posten zitten we allang in Ho Chi Minh...). We moeten hier een aantal uren wachten op onze volgende vlucht naar Vietnam. De dagen in Hong Kong zijn ook voorbij gevlogen, wat een gave stad is dat!
Voor degene die Hong Kong een beetje kennen, we verbleven in het beruchte Chungkin Mansions: een gebouw vol met goedkope hostels gerund door Indiers. Gelukkig viel onze "cel" enorm mee. Het was vrij nieuw, schoon, redelijke bedden en we kregen zelfs regelmatig schone handdoeken. Ook hadden we de luxe van kabeltv waardoor we savonds regelmatig heerlijk voor de tv hebben gehangen.
In zo'n grote stad raak je namelijk alleen al vermoeid van gewoon over straat lopen. Het is zo hectisch met veel verkeer, overal enorme billboards en neonverlichting en dan nog de onvermoeibare Indiase straatverkopers die maar bleven aandringen op handtassen, horloges en op maat gemaakte kleding. Aangezien Chris graag een e-reader wilde kopen zijn we de eerste dagen bezig geweest met shoppen in de computer-malls en kleine marktjes. Wat jammer dat onze backpacks niet groter zijn en dat we nog niet naar NL gaan, je kan hier echt alles kopen! We hebben ons aardig ingehouden en hebben slechts de e-reader, geheugenkaartjes en 1 nieuw setje kleding pp gekocht...
Natuurlijk hebben we ook flink de toerist uitgehangen in deze wereldstad. We zijn met de beroemde Peak tram de berg Victoria Peak opgeweest. Hier hadden we gelukkig een goede dag voor uitgekozen en we konden genieten van een prachtig uitzicht over de groene bergen, het water en de vele wolkenkrabbers. Helaas was het de dag erna slechter weer waardoor Linda tussen de stortbuien door heeft gezwommen bij Stanley beach, de temperatuur is evengoed hoog! De laatste dag is zelfs code 1 voor tyfoons afgegeven wat ons ook de verklaring gaf waarom het zo hard aan het waaien was...
Vanaf ons hostel liepen we in een paar minuten naar de pier, The avenue of stars. Dit is een namaaksel van The walk of Fame en van alle sterren kenden we alleen Bruce Lee en Jackie Chan. Vanaf deze kade heb je iedere avond om 8 uur ook een prachtig uitzicht op de lichtshow. Sowieso is de aanblik van de skyline bij nacht heel indrukwekkend, onze mond viel echt nog net niet open toen we om het hoekje liepen. Je weet niet waar je kijken moet, overal hoge gebouwen met lichtjes! Dit was echt zo'n moment dat we even bewust waren van hoe bijzonder het was dat we 'opeens' in Hong Kong stonden en wat voor onvergetelijke ervaringen we opdoen.
Het mooie van Hong Kong is dat je ondanks de drukte ook een aantal plekken hebt waar je even vergeet dat je in een metropool bent. Er is een mooi park op Hong Kong eiland waar ze apen, vogels en reptielen hebben. En de stranden zoals Stanley Beach zijn goed te bereiken met de bus. Mede door het geslenter van de eerste dagen over de marktjes waren onze knieen en voeten redelijk vermoeid waardoor we niet gewandeld hebben in een van de natuurreservaten, wat toch wel jammer is.
We hebben ook een onwijs leuk weerzien gehad met onze coupegenoten vanuit de Trans Mongolie Express. Heel toevallig liepen onze reisschema's zo dat we tegelijkertijd in Hong Kong waren. Leuk om verhalen en ervaringen over China uit te wisselen!
Ook het eten was weer heel vervelend hier... We hebben zelfs in een Michelin restaurant gegeten! Dit is de goedkoopste van de wereld en je kan hier alleen dim sum eten. Dit hadden we nog steeds niet gedaan en het was zeker de moeite waard om een uur te moeten wachten op een tafeltje!
Iedere ochtend hebben we heerlijk ontbeten bij the international bakery waar ze goddelijke chocoladecroissaints, muffins en cakejes hadden. Volgens mij zijn er nu alleen maar kilo's bij gekomen terwijl er toch echt al wat af was....
Op woensdag zijn alle musea gratis in de stad dus we zijn naar het Space museum geweest. Grappig omdat het nu weer hot is aangezien de eerste chinese vrouw de ruimte in gaat. En er waren aardig wat dingen interactief gemaakt waardoor we net weer kleine kinderen waren. Op zondag zijn we nog voor 1 euro naar het Arts museum geweest. Deze bestaat dit jaar 50 jaar en daardoor was er een mooie verzameling tekeningen te zien van Feng Zikai.
Eigenlijk heeft Hong Kong alles; stad, strand, natuur en heerlijk eten. Deze stad heeft onze zintuigen weer op scherp gezet en we zijn dan ook helemaal klaar voor de hectiek van Ho Chi Minh.
Wist u dat de Chinese man....
- graag zijn pantalon oprolt tot zijn knieen?
- daarbij het liefst een vies wit hemdje draagt (al dan niet opgerold)?
- vaak een boedabuikje heeft?
- niet vies is van rochelen en scheten laten in het openbaar?
- graag kaart in het park?
- vaak een zeer lange pinknagel hebben (functie onbekend)?
Wist u dat de Chinese vrouw....
- meestal met een paraplu/parasolletje loopt?
- daarbij ook graag extra armstukken draagt om geen kleurtje te krijgen?
- het liefst ook een paraplustandaardje op de fiets heeft?
- een soort laskap als zonnebril draagt op de brommer?
- vaak schoenen draagt met een enorm dikke zool om nog enigszins lengte te krijgen?
- graag sokjes in slippers/sandalen draagt? (liefst huidskleurige panty...)
- met peace vingers voor de foto poseren?
Wat ze allebei graag doen:
- kleding van Angry birds dragen
- totaal niet opletten in het verkeer of met lopen wat regelmatig tot botsingen leidt
- erg smakken tijdens het eten
- in groepen reizen
- verslaafd zijn aan hun telefoons
- de kleine kindjes broekjes zonder kruis dragen en geen luier
- ons op de foto zetten ( 1 heeft een uniek exemplaar gekregen: Linda met middelvinger...) Man vs vrouw